Het automatische schrift / schilderen
Het automatische schrift / schilderen
We zullen er zo ongelofelijk kritisch mee om moeten gaan, met het automatische schrift. Het is één van de meest waardevolle voorbrengselen van de moderne kunst. Het is de methode om te ontsnappen aan onze dagelijkse beheersdrift. Het schept vrijheid en openheid. Waarschijnlijk is het zo dat het überhaupt de voorwaarde is tot creativiteit sinds de Verlichting in ons kwam neergedaald. Tegelijkertijd leveren we ons met het automatisch schrijven over aan de blinde krachten. Het wroet machten los uit het duister, uit het ongedachte en nog niet verbeeldde. Het brengt ons naar de voorfantasie, naar de voorstof tot het verbeelden. Het automatische schrift is daardoor altijd dubbelzijdig, het heeft de twee kanten van de munt, die niet zijn te scheiden. Het één komt niet zonder het ander. We zullen altijd worden bezocht!
Het is ook belangrijk te onderkennen dat het automatisch schrift evolueert, en dat we het moeten proberen te begrijpen in zijn ontwikkelingen. Het automatische schrift nù hanteren zal heel andere aspecten kennen dan in de fase van het vroege surrealisme, en weer andere dan in de hernieuwing ervan bij Cobra, of in de hernieuwde voortzetting door de abstract-expressionisten in de jaren 60 van de vorige eeuw. Het is een kostbare olie die wordt doorgegeven van de één op de ander, die telkens opnieuw is herkend als waardevol, door een volgende generatie kunstenaars.
Men ruikt zijn vrienden. Ruikt men ook zijn vijand? En: ruiken we die ook in onszelf? Daar gaat het om. Anders is er alleen nog maar de optie om onszelf volledig weg te zeten in het maken, te elimineren als persoon. Waarmee we het kind met het badwater weggooien. Dat heeft de Nul gedaan en Zero. Zij hebben zo'n diep wantrouwen naar zichzelf gekend dat ze het niet meer konden overwinnen. Met de mechanismes als de 'reihungen' werd de persoon als individu geliquideerd.
De uitdaging ligt er om als kunstenaar je eigen persoon juist wel te kunnen gebruiken, en ook het automatische schrift wat van alles in ons persoonsdomein op zal woelen. Maar hoe dat te gebruiken, te bezien, en hoe er keuzes in te maken? Het volledig bewust maken ervan vermoordt immers weer het automatische schrift?