Mijn werknotities over het schilderen 2007 - 2008 - Fons Heijnsbroek

( english text and recent paintings on  www.abstract-art.exto.org )



werknotities: 2007 - 2008



16-04-08: Het materiaal dat vraagt opgenomen te willen worden in het schilderij is rauw, willekeurig en anoniem. Maken is natuuurlijk allereerst samenhang maken. Maar daarmee is het anonieme nog niet bewerkt, misschien alleen esthetisch verzacht. En die vorm van esthetica wil ik voorlopig laten liggen en onderzoeken. Ik zoek blijkbaar naar 'intimiteit' in het werk?

15-04-08: Het is de moeite waard ernaar te streven dat het schilderij waaraan ik werk binnen menselijke termen blijft, binnen menselijke schaal. Wat dat betekent weet ik nog niet precies, er komen wel vermoedens. In ieder geval ligt het tussen geboorte en dood. Het heeft geen zin meer om daarbuiten te focussen.


12-04-08:  Dat is inderdaad treffend van Levinas: de schilder maakt het schilderij, maar het schilderij maakt tegelijk ook de schilder. Beide bestaan door en met elkaar!!


08-04-08: In hoeverre maken wij slechts visuele fantomen; beelden die nog wel refereren aan werkelijkheid maar zelf geen werkelijkheid worden, zich niet weten in te nestelen in wat is?


Belangrijk is dan: is er denken in beeld naast het denken in woord? Of is taal werkelijk het enige vehicle waarmee de zwijgende beelden tot praten worden gezet, betekenis gaan krijgen? Als ik alleen al naar de ontwikkeling van verkeersborden kijk, zie ik denken-in-beeld.  


09-02-08:  Voor visuele vermoedens zijn er visuele sporen nodig. Impressionisme is daar een bewust verzet tegen, het is een strategie om mogelijk opkomende sporen bij voorbaat al te wissen. Cézanne was zich daar sterk van bewust. Monet pas op het einde van zijn leven, en toen nog maar half.

 07-02-08:  Dat is het fascinerende in het recente werk van mijn vriend Albert de Wilde; er is daarin een heel nieuwe verhouding aan het ontstaan tussen lijn en vlak. Het lijkt alsof deze twee bij hem minder scherp tegenover elkaar komen te staan. Maar ook gebeurt er iets bijzonders met de ontstane ruimte, ze kleven anders aan de ruimte waarin ze zich bevinden.

04-01-08: Voor het eerst ervaarde ik iets van de diepte van de sterrenhemel in het Planetarium. En las ik dat er nog grotere snelheden bestaan dan die van het licht. Zoveel perspectief schept dat.   

08-12-07: Het kijken bepaalt het denken. Of beter gezegd: het beeld-denken bepaalt het woord-denken. Natuurlijk ook andersom, maar dat weten we al zo goed en zo lang. Beeldend denken, daar gaat het me om.
 
07-12-07: Het a-perspectivische element is belangrijk om te onderkennen, zowel in zijn caleidoscopische verleidingskanten als in zijn mogelijkheden om nieuwe visuele werkelijkheid te onderkennen of te kunnen herkennen.
 
03-12-07: Eigenlijk moet ik werk maken dat vooral voedsel is voor de toekomst. Zoals ik Bram van Velde kon gebruiken. Kom je toch weer bij Osip Mandelstamm terecht: de poezie als ploeg en de provisionele vriend in de toekomst.
 
23-11-07: Er is een bizare visuele wereld aan het ontstaan in de stad. Vooral s'avonds zijn er ongelofelijke reflectie-werelden. Het heeft een demonische kant en het heeft een verruimende kant, voor de visuele fantasie.
 
14-11-07: Er is een totaliteits-ervaren gaande. We beginnen 'wereld' te ervaren, voor het eerst in de mensheid. En zelfs begint het idee 'kosmos' meer dan een veraf-idee te worden. 

14-11-07: Steeds meer raak ik onder de indruk van de evolutie van het visuele in de moderne wereld. De ongelofelijke versnelling waarin de beelden om ons heen evolueren. En de grote invloed daarvan op ons denken.
 
04-11-07: ik zag voor het eerst de Catalaanse kerkschilderingen in het echt. De schilders hadden een intens bewustzijn over het scheppen van een totale sfeer in de kerk. De kleur-onderdelen werden bewust daartoe ingezet. Ik was verstomd toen ik het me realiseerde.
 
04-08-07: Als het denken van de mensheid een vorm heeft, dan is dat plastisch en dynamisch; veel verschillende kamers, in voortdurend contact met elkaar. Ik hoop dat ik daar iets van uitbeeld in mijn kunst.
 
09-07-07: De woorden zijn toch weer uit de beelden gestoten tijdens het maken. Het is erg lastig, je kan proberen het woord in het beeld op te nemen maar dan moet het deels ook als beeld functioneren. En zelfs niet slechts deels, maar grotendeels. Wat houdt je dan nog over aan woordwaarde?

07-07-07: Een opgekomen / ontstaan beeld is niet per definitie verder uit te kristalliseren tot helderheid; het beeld zelf kan morsig zijn uit zichzelf, of dubieus. Daar moeten we dan maar mee leven. Bewust uitkristalliseren zou in zo'n geval het beeld schaden of ombuigen.
 
24-06-07: Het schilderij is een mogelijke woonplaats, een verblijfplaats. Niet alleen voor de ogen - daar begint het natuurlijk mee -, maar voor het totale zijn van iemand. Daarom bestaat er die onverbiddelijke eis dat een schilderij toegang moet geven, hoe minimaal of beperkt dan ook. Schilderen is communicatie, waarschijnlijk zelfs communie.
 
22-06-07: pacificeren van mijn schilderen hoeft niet direct mijn wantrouwen op te roepen. Het is de in- en uitgaande bweging die het schilderen immers bepaalt.
 
14-06-07: Het verleden trekt aan ons, wilt ons vasthouden, maar de toekomst ook. Het verleden is in ons, is deel van onze psyche geworden. Maar ook de toekomst kan alleen trekken aan onze psyche wanneer deze iets in zich heeft wat de toekomst kan beluisteren, kan aanvoelen; vergelijkbaar met zwaartekracht.

23-5-07: Ook de omzettingen van het beeld vinden op een heel andere wijze plaats (vernietiging, definitieve verandering) dan het woord. Het woord heeft iets lastigs, hardnekkigs, wil ertussenuit komen als woord, wil zijn ziel niet verliezen. Anders wordt het woord betekenisloos en opgenomen als beeld-onderdeel. Ik vergis me misschien door teveel van de tags uit te gaan die ik vaak zie op de muren en ramen in de stad. Daar vallen beide (woord en beeld) wèl van tijd tot tijd samen. Maar zijn dat nog wel woorden? Het is uiterst cryptische geheimtaal, leesbaar door wie en door hoeveel mensen? Misschien heeft het woord zich daarin al opgeofferd?

22-05-07: Het onbekende laat zich nu in het schilderen als slierten, als draden aandienen. Temidden van het bekende natuurlijk, want zonder verhulling via het bekende kan het onbekende zich niet aan ons uitdrukken. Dan gaat het langs ons heen, verder de ruimte in.

20-05-07: Hoe zou toch de stand van de planeten op me/ op ons doorwerken? Van de sterrren? Van de sterrenstelsels? Over een paar miljard jaar zijn Melkweg en Andromeda èèn sterrenstelsel. Wat voor mens krijg je daardoor? Niet te be-fantaseren!! 
 
16-05-07: Ik ben altijd geboeid geweest door hoe takken zichtbaar zijn in de lente. Ze houden ruimte vast als een soort innerlijke plek. Er is geen scheiding tussen binnen en buiten. Natuurlijk zie ik deze takken ook in mijn werk terug, al gedurende jaren. Wel wordt het me steeds duidelijker dat de takken van een boom een eigen, individuele code hebben van hoe ze de ruimte vasthouden. Hoe ze de wereld omarmen.

16-05-07: Osip Mandelstamm schreef: Het woord is een psyche; het zwerft in vrijheid rondom het ding, zoals de ziel rondom het lichaam dat ze verlaten heeft maar niet vergeten. Dat vindt ik een juist modernisme, daar blijft een anker in.